ജെൻ-സി പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ: ലക്ഷ്യമെന്ത്? ഇന്ത്യയിലേക്കും വ്യാപിക്കുമോ? പിന്നിൽ ആരാണ്?

ജെൻ-സി പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ: ലക്ഷ്യമെന്ത്? ഇന്ത്യയിലേക്കും വ്യാപിക്കുമോ? പിന്നിൽ ആരാണ്?

ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ കഴിഞ്ഞ കുറച്ച് വർഷങ്ങളായി യുവജനങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉയർന്നുവരികയാണ്. സോഷ്യൽ മീഡിയയെ ആയുധമാക്കി സംഘടിതരാകുന്ന ഈ തലമുറയെ പൊതുവെ “ജെൻ-സി” (Generation Z) എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. വിദ്യാഭ്യാസം, തൊഴിൽ, അഴിമതി, ഭരണപരമായ വീഴ്ചകൾ, ജനാധിപത്യ അവകാശങ്ങൾ, സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധി തുടങ്ങി നിരവധി വിഷയങ്ങളാണ് ഈ പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ കേന്ദ്രബിന്ദു.

എന്താണ് ജെൻ-സി പ്രക്ഷോഭം?

1997 മുതൽ 2012 വരെ ജനിച്ചവരെയാണ് സാധാരണയായി ജെൻ-സി തലമുറയായി കണക്കാക്കുന്നത്. ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് വളർന്ന ഈ തലമുറ പരമ്പരാഗത രാഷ്ട്രീയ സംഘടനകളേക്കാൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെയും ഓൺലൈൻ ക്യാമ്പെയ്‌നുകളിലൂടെയും അതിവേഗം ഒന്നിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇവരുടെ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും വ്യാപനത്തിനും വേഗത കൂടുതലാണ്.

അയൽരാജ്യങ്ങളിലെ അനുഭവങ്ങൾ

ബംഗ്ലാദേശ്:
സർക്കാർ ജോലിയിലെ സംവരണ നയം, തൊഴിലില്ലായ്മ, ഭരണവിരുദ്ധ വികാരം എന്നിവയെ തുടർന്ന് വിദ്യാർഥി പ്രതിഷേധങ്ങൾ ശക്തമായി. പിന്നീട് അത് ദേശീയ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് വളർന്നു.

ശ്രീലങ്ക:
സാമ്പത്തിക തകർച്ച, വിലക്കയറ്റം, ഇന്ധന-ഭക്ഷ്യക്ഷാമം എന്നിവയെ തുടർന്ന് ജനകീയ പ്രക്ഷോഭം ഉയർന്നു. ഒടുവിൽ അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റിന് രാജിവെക്കേണ്ട സാഹചര്യം ഉണ്ടായി.

നേപ്പാൾ:
അഴിമതി, ഭരണപരമായ വീഴ്ചകൾ, രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത എന്നിവയ്‌ക്കെതിരെ യുവജനങ്ങളുടെ പ്രതിഷേധം പല ഘട്ടങ്ങളിലായി നടന്നിട്ടുണ്ട്.

മ്യാൻമർ:
2021-ലെ സൈനിക അട്ടിമറിക്ക് പിന്നാലെ യുവജനങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ വലിയ ജനകീയ പ്രതിഷേധങ്ങൾ നടന്നു. പിന്നീട് അത് ആഭ്യന്തര സായുധ സംഘർഷത്തിലേക്ക് നീങ്ങി. ഇത് മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെ വിദ്യാർഥി പ്രക്ഷോഭങ്ങളുമായി നേരിട്ട് താരതമ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത പ്രത്യേക രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യമായിരുന്നു.

ഇന്ത്യയിലും സമാന സാഹചര്യമോ?

ഇന്ത്യയിൽ സമീപകാലത്ത് വിവിധ വിഷയങ്ങളിൽ വിദ്യാർഥി-യുവജന പ്രതിഷേധങ്ങൾ ശക്തമായിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് പരീക്ഷാ ക്രമക്കേടുകൾ, ചോദ്യക്കടലാസ് ചോർച്ച, തൊഴിൽ അവസരങ്ങളുടെ കുറവ്, മത്സരപരീക്ഷകളിലെ സുതാര്യത തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളാണ് പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് കാരണമായത്.

സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ സ്വാധീനത്തിൽ ഇത്തരം പ്രതിഷേധങ്ങൾ വേഗത്തിൽ വ്യാപിക്കാമെങ്കിലും, ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ, ഭരണഘടനാ, സാമൂഹിക സാഹചര്യങ്ങൾ അയൽരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. അതിനാൽ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിൽ നടന്ന സംഭവങ്ങൾ അതേ രീതിയിൽ ഇന്ത്യയിലും ആവർത്തിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പിച്ച് പറയാൻ കഴിയില്ല.

പിന്നിൽ ആരാണ്?

ജെൻ-സി പ്രതിഷേധങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവിധ രാഷ്ട്രീയ ആരോപണങ്ങൾ ഉയരാറുണ്ട്. ചിലർ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളെയോ വിദേശ സ്വാധീനങ്ങളെയോ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുമ്പോൾ, മറ്റുചിലർ ഇത് സ്വാഭാവികമായ യുവജന അസംതൃപ്തിയുടെ പ്രകടനമാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തുന്നത്.

ഇതുവരെ ലഭ്യമായ പൊതുവിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, എല്ലാ ജെൻ-സി പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും പിന്നിൽ ഒരേയൊരു സംഘടനയോ വ്യക്തിയോ ഉണ്ടെന്ന് സ്ഥിരീകരിക്കുന്ന വിശ്വാസയോഗ്യമായ തെളിവുകളില്ല. ഓരോ രാജ്യത്തെയും പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് അവിടത്തെ സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളാണ് പ്രധാന കാരണങ്ങളായി ഗവേഷകരും നിരീക്ഷകരും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നത്.

സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ ശക്തി

ഇൻസ്റ്റഗ്രാം, എക്‌സ് (മുൻ ട്വിറ്റർ), ടെലഗ്രാം, ടിക്‌ടോക്ക് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നതിലും വിവരങ്ങൾ പങ്കുവെക്കുന്നതിലും പ്രധാന പങ്കുവഹിക്കുന്നു. അതേസമയം തെറ്റായ വിവരങ്ങളും അഭ്യൂഹങ്ങളും അതിവേഗം പ്രചരിക്കാൻ ഇതേ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ വഴിയൊരുക്കുന്നതിനാൽ, ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങൾ പരിശോധിച്ച് മാത്രമേ നിഗമനങ്ങളിൽ എത്താവൂ.