മലയാള ചലച്ചിത്ര ലോകത്ത് പകരം വെക്കാനില്ലാത്ത പേരാണ് എ.കെ. ലോഹിതദാസ്. ജീവിതത്തിന്റെ പരുക്കൻ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെയും മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക സംഘർഷങ്ങളെയും അത്രമേൽ തനിമയോടെ സ്ക്രീനിലേക്ക് പകർത്തിയ ആ തൂലിക ചലിച്ചിട്ട്, ആ ക്യാമറക്കണ്ണുകൾ അടഞ്ഞിട്ട് 17 വർഷങ്ങൾ തികയുന്നു. കാലം എത്ര കടന്നുപോയാലും, അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ച കഥാപാത്രങ്ങളും അവർ അനുഭവിച്ച തീക്ഷ്ണമായ വികാരങ്ങളും ഇന്നും മലയാളിമനസ്സുകളിൽ ഒട്ടും ചോർന്നുപോകാതെ ജീവിക്കുന്നു.
മനുഷ്യരുടെ കഥ പറഞ്ഞ മാന്ത്രികൻ
ലോഹിതദാസിന്റെ സിനിമകൾ ഒരിക്കലും അതിഭാവുകത്വം നിറഞ്ഞതായിരുന്നില്ല. പകരം, നമ്മുടെയൊക്കെ അയൽപക്കങ്ങളിൽ കാണുന്ന, അല്ലെങ്കിൽ നമ്മളിൽ തന്നെ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന മനുഷ്യരായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ നായകന്മാരും വില്ലന്മാരും.
ക്ലാസിക്കുകളും കൊമേഴ്സ്യൽ വിജയങ്ങളും ഒരുപോലെ സമ്മാനിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു. തനിയാവർത്തനത്തിലെ ബാലൻ മാഷും, കിരീടത്തിലെ സേതുമാധവനും, അമരത്തിലെ അച്ചൂട്ടിയും, ഭരതത്തിലെ കല്ലൂർ ഗോപിനാഥനുമൊക്കെ ഇന്നും പ്രേക്ഷകരെ കരയിപ്പിക്കുകയും ചിന്തിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ, അത് ആ എഴുത്തുകാരന്റെ പ്രതിഭയുടെ ആഴം കൊണ്ടാണ്.

തിരക്കഥാകൃത്തിൽ നിന്ന് സംവിധായകനിലേക്ക്
ബഹുമുഖ പ്രതിഭ മലയാള സിനിമയിൽ തന്റെ മുദ്ര ചാർത്തിയ എല്ലാ മേഖലകളിലും ലോഹിതദാസ് വിജയം വരിച്ചു.തനിയാവർത്തനം’ (1987) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സിബി മലയിലിനൊപ്പം ചേർന്ന് മലയാള സിനിമയുടെ ചരിത്രം തിരുത്തിക്കുറിച്ചു.
‘ഭൂതക്കണ്ണാടി’ (1997) എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെ സംവിധായകനായി അരങ്ങേറ്റം കുറിച്ച അദ്ദേഹം, ആദ്യ ചിത്രത്തിലൂടെ തന്നെ മികച്ച സംവിധായകനുള്ള ദേശീയ-സംസ്ഥാന പുരസ്കാരങ്ങൾ സ്വന്തമാക്കി.
കേവലം എഴുത്തുകാരൻ മാത്രമായിരുന്നില്ല അദ്ദേഹം; നടൻ, ഗാനരചയിതാവ്, നിർമാതാവ് എന്നീ നിലകളിലെല്ലാം അദ്ദേഹം തന്റെ സാന്നിധ്യമറിയിച്ചു.

*”മനുഷ്യൻ്റെ മനസ്സറിയുന്ന ഭാവനാശാലിയായിരുന്നു ലോഹിതദാസ്. അദ്ദേഹം എഴുതിയത് കഥകളല്ല, ജീവിതം തന്നെയായിരുന്നു. കാലാതീതമായ ദൃശ്യവിരുന്നുകൾ
രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട ചലച്ചിത്ര ജീവിതത്തിൽ 40-ലധികം സിനിമകൾക്ക് അദ്ദേഹം ജീവൻ നൽകി. ഭരതൻ, സിബി മലയിൽ, പത്മകുമാർ, സത്യൻ അന്തിക്കാട് തുടങ്ങിയ പ്രഗത്ഭരായ സംവിധായകർക്കൊപ്പമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൂട്ടുകെട്ടുകൾ മലയാള സിനിമയുടെ സുവർണ്ണകാലഘട്ടമാണ് സമ്മാനിച്ചത്.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചില ശ്രദ്ധേയമായ ചിത്രങ്ങൾ ഒറ്റനോട്ടത്തിൽ:
തനിയാവർത്തനം, കിരീടം, ദശരഥം,ഭൂതക്കണ്ണാടി, കൺമഷി ,ഭരതം, ധനം, അമരം ,ജോക്കർ, കസ്തൂരിമാൻകമലദളം, വാത്സല്യം, ചെങ്കോൽ ,ചക്രം, നിവേദ്യം
നവപ്രതിഭകളുടെ വഴികാട്ടി
ലോഹിതദാസ് കേവലം സിനിമകൾ മാത്രമല്ല സമ്മാനിച്ചത്; മലയാള സിനിമയെ ഇന്നും മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്ന ഒരുപിടി മികച്ച താരങ്ങളെയും സാങ്കേതികപ്രവർത്തകരെയുമാണ്. മീര ജാസ്മിൻ (സൂത്രധാരൻ), ഭാമ (നിവേദ്യം) തുടങ്ങിയ നായികമാരെയും, ഒട്ടനവധി കലാകാരന്മാരെയും സിനിമയ്ക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തിയത് അദ്ദേഹമാണ്. ദിലീപ്, പൃഥ്വിരാജ് തുടങ്ങിയ മുൻനിര നായകന്മാരുടെ കരിയറിലെ ഏറ്റവും മികച്ച കഥാപാത്രങ്ങൾ രൂപപ്പെട്ടതും ലോഹിതദാസ് ചിത്രങ്ങളിലൂടെയായിരുന്നു.

ഓർമ്മകൾ മരിക്കുന്നില്ല
ലോഹിതദാസ് എന്ന നാമം മലയാള സിനിമ ഉള്ളിടത്തോളം കാലം മരിക്കില്ല. കാരണം, അദ്ദേഹം വിട്ടുപോയെങ്കിലും അദ്ദേഹം അവശേഷിപ്പിച്ചുപോയ ആ സിനിമാവസന്തം ഇന്നും പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് ഒരു പാഠപുസ്തകമാണ്. ഓരോ ജൂൺ 28-ഉം മലയാളിക്ക് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത്, നഷ്ടപ്പെട്ടുപോയ ആ വലിയ കഥാകാരന്റെ വിടവാണ്.
ആ ആദരണീയനായ കലാകാരന്റെ ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ പ്രണാമം.