“ചില ശബ്ദങ്ങൾ കാലത്തെ അതിജീവിക്കും. തലമുറകൾ മാറിയാലും ആ സ്വരം ഹൃദയങ്ങളിൽ ജീവിച്ചിരിക്കും. അത്തരമൊരു ശബ്ദമാണ് എസ്. ജാനകിയുടേത്.”
ഇന്ത്യൻ ചലച്ചിത്ര സംഗീത ചരിത്രത്തിൽ വികാരങ്ങളുടെ എല്ലാ നിറങ്ങളും ശബ്ദത്തിലൂടെ വരച്ചുകാട്ടിയ ഗായികയാണ് എസ്. ജാനകി. ആറു പതിറ്റാണ്ടിലേറെ നീണ്ട സംഗീതയാത്രയിൽ പതിനേഴിലധികം ഇന്ത്യൻ ഭാഷകളിലായി പതിനായിരക്കണക്കിന് ഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ച അവർ, “ദക്ഷിണേന്ത്യയുടെ വാനമ്പാടി” എന്ന വിശേഷണത്തിന് അർഹയായി.
1938 ഏപ്രിൽ 23-ന് ആന്ധ്രാപ്രദേശിലെ ഗുണ്ടൂർ ജില്ലയിലെ പള്ളപ്പറ്റല ഗ്രാമത്തിലായിരുന്നു ശിശ്ട്ല ശ്രീരാമമൂർത്തി ജാനകിയുടെ ജനനം. ബാല്യത്തിലേ സംഗീതത്തോട് അതിയായ താൽപര്യം പ്രകടിപ്പിച്ച ജാനകി ശാസ്ത്രീയ സംഗീതത്തിൽ പരിശീലനം നേടി.
1957-ൽ എ.വി.എം. സ്റ്റുഡിയോയിൽ ഗായികയായി അവസരം ലഭിച്ചതോടെയാണ് സിനിമാ സംഗീതലോകത്തേക്കുള്ള പ്രവേശനം. തുടർന്ന് തമിഴ്, മലയാളം, തെലുങ്ക്, കന്നഡ, ഹിന്ദി തുടങ്ങി വിവിധ ഭാഷകളിൽ അവർ സംഗീത വിസ്മയം തീർത്തു.
എസ്. ജാനകിയുടെ ശബ്ദത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ ഭാവസമ്പന്നതയായിരുന്നു. സന്തോഷം, പ്രണയം, വിരഹം, ദുഃഖം, മാതൃസ്നേഹം, ഭക്തി, നർമ്മം—ഏത് വികാരവും അതിന്റെ പൂർണതയിൽ ശബ്ദത്തിലൂടെ അവതരിപ്പിക്കാൻ അവർക്ക് കഴിഞ്ഞു.
ഒരു കൊച്ചുകുട്ടിയുടെ ശബ്ദമായും, പ്രായമായ സ്ത്രീയുടെ ശബ്ദമായും, ഗ്രാമീണ കഥാപാത്രത്തിന്റെയും രാജകുമാരിയുടെയും ശബ്ദമായും ഒരുപോലെ പാടാൻ കഴിഞ്ഞത് ജാനകിയുടെ അപൂർവ കഴിവായിരുന്നു.
മലയാളികൾക്ക് എസ്. ജാനകി ഒരു ഗായിക മാത്രമായിരുന്നില്ല; കുടുംബത്തിലെ ഒരംഗം പോലെയായിരുന്നു. ദേവരാജൻ, എം.കെ. അർജുനൻ, എം.എസ്. ബാബുരാജ്, ശ്യാം, ജോൺസൺ, രവീന്ദ്രൻ, ഔസേപ്പച്ചൻ, വിദ്യാസാഗർ, എം. ജയചന്ദ്രൻ തുടങ്ങി നിരവധി സംഗീതസംവിധായകരോടൊപ്പം അവർ മലയാളത്തിന് അനശ്വര ഗാനങ്ങൾ സമ്മാനിച്ചു.
യേശുദാസ്–ജാനകി യുഗ്മഗാനങ്ങൾ മലയാള സിനിമാസംഗീതത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായി ഇന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
എസ്. ജാനകിയുടെ ഗാനങ്ങൾ ഭാഷകൾക്കതീതമായി ഇന്നും കോടിക്കണക്കിന് സംഗീതാസ്വാദകരുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ ജീവിക്കുന്നു.
മലയാളത്തിലെ പ്രണയഗാനങ്ങളും താരാട്ടുപാട്ടുകളും ഭക്തിഗാനങ്ങളും വിരഹഗാനങ്ങളും ആഘോഷഗാനങ്ങളും അവരുടെ ശബ്ദത്തിൽ പുതിയ ഉയരങ്ങൾ കൈവരിച്ചു. തലമുറകൾ മാറിയിട്ടും ജാനകിയുടെ ഗാനങ്ങൾ പുതിയ സംഗീതപ്രേമികളിലേക്കും എത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
നാല് ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്കാരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി സംസ്ഥാന സർക്കാരുകളുടെ മികച്ച ഗായിക പുരസ്കാരങ്ങൾ എസ്. ജാനകിയെ തേടിയെത്തി. സംഗീതരംഗത്തെ സമഗ്ര സംഭാവനകൾക്ക് നിരവധി ബഹുമതികളും ലഭിച്ചു.
2013-ൽ പ്രഖ്യാപിച്ച പത്മഭൂഷൺ പുരസ്കാരം അവർ വിനയപൂർവം നിരസിച്ചത് ഏറെ ശ്രദ്ധ നേടിയിരുന്നു. കലാകാരന്മാരെ വേണ്ട സമയത്ത് ആദരിക്കണമെന്നായിരുന്നു അവരുടെ നിലപാട്.
പിന്നീടുള്ള വർഷങ്ങളിൽ വേദിഗാനങ്ങളിൽ നിന്ന് പതിയെ മാറിനിന്നെങ്കിലും സംഗീതപ്രേമികളുടെ മനസ്സിൽ ജാനകിയുടെ ശബ്ദം എന്നും സജീവമായിരുന്നു.
ഇന്ന് ആ ശബ്ദം നിശബ്ദമായിരിക്കാം. എന്നാൽ ഓരോ മലയാളിയുടെയും ഓർമ്മകളിലും പ്രണയങ്ങളിലും സന്തോഷങ്ങളിലും കണ്ണീരിലും എസ്. ജാനകിയുടെ ഗാനങ്ങൾ ഇനിയും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കും.
ഒരു കലാകാരൻ വിടപറയുമ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സൃഷ്ടികളാണ് ശേഷിക്കുന്നത്.
എസ്. ജാനകിയുടെ കാര്യത്തിൽ അത് ഗാനങ്ങൾ മാത്രമല്ല…
ഒരു യുഗമാണ്.
“ശബ്ദം നിലച്ചേക്കാം… പക്ഷേ ആ സംഗീതം ഒരിക്കലും അവസാനിക്കില്ല.”
